Yazılar

Baksı Dansı Hakkında Genel Bilgi

Baksı Dansı

Kazak-Kırgız Türklerinde ve Altay bölgesinde halen yaşayan gelenekte baksı (bahşı, bahşa, kam, şaman), dombra, kilkopuz gibi çalgılarla icra edilen müzikle dans ederek bir ayin yapar. Bu ayin sırasında çağırdığı hayvanın hareketlerini taklit eder. Ayrıca, gelenekten gelen, ilhamla gelen veya çağrılan ruhun ona öğrettiği şiirleri, şarkıları okur.

Baksı, kelime olarak *bakan, gören* anlamına gelir. Yani baksı, başka insanların göremediğini gören kişidir. Aynı zamanda icra ettiği müzik ve dansla bir sanatçıdır da. Sezgi bilgisine eriştiği için medyumdur. Toplumun ihtiyaçlarını karşıladığı için sosyolog, pedagog ve psikolog rolünü de üzerine almıştır. Hastalara şifa veren bir hekim, manevi ihtiyaçlara cevap veren bir ruhiyatçıdır.

Baksı, ayin sırasında transa girer ve kendisine gereken bilgileri alır. Bu bilgi hareketler ve sözlerle aktarılır, ifade bulur.

Baksı Dansı, Rahmi Oruç Güvenç tarafından bir aktif müzik terapi uygulaması olarak gündeme getirilmiştir. Bu uygulama, geleneksel baksı seansından iki açıdan farklılık gösterir: Birincisi, Güvenç uygulamasında hastanın kendisi dans eder. Terapist ona eşlik edebilir veya etmeyebilir. İkincisi, Güvenç uygulamasındaki dans, bir kısmı doğaçlamaya ayrılmış olmakla birlikte, kolaylıkla öğrenilip uygulanabilecek bir şekilde düzenlenmiştir. Geleneksel baksı dansında ise hareketlerle veya sıralamayla ilgili kurallar yoktur.

Güvenç’in Baksı Dansı uygulamasında katılımcılar önce grup halinde benzer hareketleri yaparlar. Eller, kollar, omuzlar ve baş hareketleri yapıldıktan sonra doğaçlama bölümünde katılımcılar tüm bedenleriyle, içlerinden geldiği gibi hareket ederler. Doğaçlama bölümü, transı kolaylaştırması bakımından uygulamanın zirve noktasıdır. Bunun ardından hareketler ters sıralamayla tekrarlanarak geri dönüş gerçekleşir.

Yapılan çalışmalarda, grupla yapılan Baksı Dansı uygulamasının, katılımcıların vücut ritimlerine belirgin etkileri olduğu ve grup içindeki senkronizasyonu artırdığı görülmüştür.

Doğaçlama bölümünde deneyimlenen trans hali, katılımcıyı, ihtiyacın ne olduğunu fark ederek kendi çözümünü üretmeye teşvik eder.

Güvenç Baksı Dansı uygulamasının bir diğer faydası ise hastanın gerçekten dans etmesini sağlamasıdır. Bu dans, fizyoterapi ilkeleri göz önünde bulundurularak düzenlenmiştir. Böylece yaşlılar, hastalar ya da çocuklar dahi dansa katılarak hareketleri yapabilir.

Tarz-ı Vefa Kervanı düzenlediği etkinliklerde, açıklamalı Baksı Dansı uygulamaları yapmaktadır.

Önceki yazı
Hz. Muhammed’in Sema Yaptığına Dair hadis

Son haberler

İlgili Yazılar